Διαφήμιση
Διαφήμιση

Τρίτη, 13 Σεπτέμβριος 2011 08:13

Ιστορία

Υπάρχουν τέσσερις εκδοχές για το πως  απέκτησε η Κηφισιά το όνομα της.

την ονομασία Κηφισιά, έφερε μία από τις αρχαίες δώδεκα πόλεις της Αττικής, η οποία από την εποχή του Κλεισθένη, αποτέλεσε το Αήμο της ΕρεχΘηίδος Φυλής.

κατά τον Απολλόδωρο - αναφέρεται ότι πήρε το άνομα της από τον αρχαίο Αττικό ήρωα, τον Κηφιοό, όπως επίσης το ίδιο όνομα πήρε και ο ποταμός.

υποστηρίζεται ότι η Κηφισιά πήρε το όνομα της από το θεό Κηφισό πατέρα της Διογένειας, που η κόρη του Πραξιθέα παντρεύτηκε τον Ερεχθέα.

αναφέρεται ότι στην οδό Κόδρου 3, άπου υπήρχε το παλαιά σπίτι της οικογένειας Αλεξίου, βρέθηκε ένθετη μια παλαιά πλάκα, στην οποία ευανάγνωστα μπορεί κανείς να διαβάσει «ΚΕΙ ΦΥΣΑ».

Οι πρώτες αναφορές για την Κηφισιά αρχίζουν τον 3ο μ.Χ. αιώνα, όταν στην Βιογραφία του ιστορικού Πόμπλιου Ερρένιου Δεξίππου, αναφέρεται η μάχη που έδωσε εναντίον μιας στρατιάς Ερούλων (επιδρομείς, πιθανόν γερμανικής καταγωγής) στην περιοχή της Κηφισιάς υποχρεώνοντας τους σε άτακτη φυγή.

Την περίοδο (1395-1402) ξένοι κυρίως αξιω­ματούχοι (Γάλλοι, Καταλανοί, Φλωρεντίνιοι, Ενετοί), έκτισαν στην Κηφισιά τα εξοχικά τους, στην περιοχή που σήμερα απλώνεται ανάμεσα στο λόφο του προφήτη Ηλία και τα Αλώνια.

Συγχρόνως διατηρούσαν μεγάλους κήπους όπου καλλιεργούσαν φυτά, φρούτα και λου­λούδια. Γι' αυτές τις δουλειές χρησιμοποιούσαν Κηφισιώτες κηπουρούς και εργάτες.

Σύμφωνα με μαρτυρίες - σε χρόνους που δεν προσδιορίζονται ακριβώς - διέμενε στην Κηφι­σιά και ένας Τούρκος διοικητής της Αθήνας, που είχε κτίσει το πύργο του στη θέση όπου βρίσκεται σήμερα η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου.

Μάλιστα στην μετέπειτα Πλατεία Πλατάνου, οι Τούρκοι είχαν οικοδομήσει ένα τζαμί που μετά την απελευθέρωση έγινε αστυνομικός σταθμός και στη συνέχεια κατεδαφίστηκε.


Μια αρκετά κατατοπιστική περιγραφή της Κηφισιάς της Τουρκοκρατίας βρίσκουμε στο Οδοιπορικό του τούρκου περιηγητή Ε. Τσελεμπή (1611-1681), που επισκέφτηκε την Ελλάδα, και την Κηφισιά, στα 1667:

«...Η Κηφισιά είναι μία κωμόπολη μέσα οε κάμπο εύφορο, στολισμένη με τριακόσια παραδεισένια όμορφα σπίτια, σκεπασμένα με κεραμίδια, της οποίας οι κάτοικοι είναι μισοί μουσουλμάνοι και μισοί άπιστοι ραγιάδες.

Έχει ένα τζαμί, ένα μεστζίτι, ένα ιεροσπουδαστήριο, ένα σχολείο, ένα τεκέ, ένα χαμάμι, ένα σπουδαίο χάνι και δέκα μαγαζιά. Αλλα ιδρύματα δεν έχει.

Περίφημα είναι τα όμορφα, τραγανά, άσπρο κεράσια της. Οι ράχες της, τα χερσαία μέρη της είναι στολισμένα μόνο με ελιές και οτην κορυφή κάθε ράχης είναι στημένη από μία εκκλησούλα......»

Στα χρόνια της Εθνεγερσίας, στην Αττική, πολέμησαν τον Τούρκο κατακτητή πολλοί αγωνιστές και ανάμεσα τους Αθηναίοι, Χαλανδριώτες, κάτοικοι των Μεσογείων αλλά και της Κηφισιάς.

Μεταξύ αυτών των τελευταίων ξεχώρισαν ο Αθανάσιος Βιλτανιώτης, που έχασε τη ζωή του το 1827 οτην πολιορκία του Φρουρίου των Αθηνών από τα στρατεύματα του Κιουταχή Πασά, ο Χιώτης στην καταγωγή Αλέξανδρος Καλλιπέτης και ο Γεώργιος Κούρτης, που ανήκε στις δυνάμεις του Καραϊσκάκη και στον οποίο, μετά την απελευθέρωση, το νεοσύστατο κράτος παραχώρησε το σπίτι του Τούρκου Διοικητή στην Κηφισιά.

Μετά την αποχώρηση των Τούρκων από την Αττική, τα κτήματα τους περιήλθαν στα χέρια των Ελλήνων.


Κτήματα δόθηκαν ακόμη και τιμής ένεκεν στις οικογένειες εκείνων που πολέμησαν ηρωικά στον Αγώνα, όπως για παράδειγμα στους Κούρτηδες και στους Αναγνωστόπουλους, τους οπλαρχηγούς της Πελοποννήσου, που όταν πρωτοεγκαταστάθηκαν στον Διόνυσο πήραν το όνομα Διονυσιότες.

Με τα χρόνια, και ενόσω η χώρα οργανωνόταν και προσπαθούσε να «σταθεί στα πόδια της», στο καταπράσινο χωριό της Κηφισιάς ήλθαν να μείνουν τρανταχτά ονόματα της εποχής: οι «Σούτσοι», η Δούκισσα της Πλακεντίας, οι «Ραγκαβή», οι «Μαυρομιχάλη» και οι «Μπότσαρη», είναι μερικά απ' αυτά.

Μεγάλη αγάπη για την Κηφισιά έδειξε και ο πρώτος βασιλέας της Ελλάδος, ο Όθων, ο οποίος πέρασε εκεί πολλά καλοκαίρια.

Το Πάσχα του 1841 επισκέφθηκε την Κηφισιά ο μεγάλος δάσκαλος του παραμυθιού Χανς Κρίατιαν Αντερσεν (1805-1875).

Στο Οδοιπορικό οτην Ελλάδα, περιγράφει την Κηφισιά των μέσων του 19ου αιώνα, και δείχνει εντυπωσιασμένος με έναν περίφημο πλάτανο της τα κλαδιά του οποίου σκίαζαν όλη σχεδόν την πλα­τεία του χωριού.


Στα 1870 οι γηγενείς Κηφισιώτες, θέλοντας να ενισχύσουν την οικονομία του τόπου τους και να βελτιώσουν τη διαβίωσή τους συνέστησαν έναν συνεταιρισμό με την επωνυμία «Κοινότης Κηφισιάς».

Επικεφαλίδα του Καταστατικού της Κοινότητας ήταν: «Κοινότης Κηφισιάς - Πρώτη Εταιρεία του Εξοχικού της Αττικής Λαού».

Ένας παράγοντας που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της Κηφισιάς ήταν η σιδηροδρομική σύνδεση της με την Αθήνα, το 1882.

Η πρόσβαση στα βόρεια προάστια έγινε ευκολότερη και σιγά σιγά η πανέμορφη Κηφισιά άρχισε να καθιερώνεται ως τόπος παραθερισμού και ψυχαγωγίας των Αθηναίων.

Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε με βασιλικό διάταγμα το πρώτο ταχυδρομείο αλλά γρήγορα αντιμετώπισε δυσεπίλυτα προβλήματα καθώς παρουσιάστηκε... έλλειψη πελατών.

Να θυμίσουμε ότι η Κηφισιά του 1880 δεν αριθμούσε περισσότερους από 700 κατοίκους. Τουλάχιστον αυτόν τον αριθμό μας δίνει μία απογραφή στα τέλη του 19ου αιώνα.

Εκείνη περίπου την εποχή έκαναν την εμφάνιση τους και τα πρώτα ξενοδοχεία: Το Ξενοδοχείον Μελά (ή Grand Hotel de Kifissia, όπως το αποκαλούσαν τότε), το Renaissance, η Αίγλη και το Πλάζα, η Πύρνα.

Λίγες δεκαετίες αργότερα το Κεφαλάρι θα έπαιρνε τα πρωτεία με το ξενοδοχείο του Απέργη (1910 και 1921 το δεύτερο τμήμα του), το Σέσιλ (1922), το Πεντελικό (1923), το Θεοξένια (1928).

Ήδη, στα 1900 οι μόνιμοι κάτοικοι της Κηφι­σιάς ξεπερνούσαν τους 1.500 καί σε αυτή την αύξηση συνέβαλαν και διάφοροι ομογενείς από την Χίο, την Αίγυπτο και την Κωνσταντινούπολη που ήλθαν να εγκατασταθούν στο όμορφο προάστιο.

Ονόματα τρανταχτά στην εποχή τους: Συγγρός, Καλβοκορέσης, Μπενάκης, Πεσματζόγλου, Ρετσίνας, Χωρέμης, Κασσαβέτης, Μελάς, Καζούλης.

Σε ένα μέρος του αχανούς κτήματος Καζούλη κτίστηκε πολύ αργότερα το Νοσοκομείο ΚΑΤ.

Στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η Κηφισιά φιλοξένησε ένα σωρό πρόσφυγες.

Οι πρόσφυγες βρήκαν καταφύγιο σε εγκαταλελειμμένα οικήματα, στάβλους, αποθήκες και όπου αλλού μπορούσαν να εξασφαλίσουν κάποια υποτυπώδη στέγη.

Ορισμένοι απ' αυτούς έστησαν μερικά πρόχειρα παραπήγματα στη θέση του σημερινού Β' Δημοτικού Σχολείου, απέναντι από τον χώρο όπου έμελλε να λειτουργήσει το Μπενάκειο Παιδικό Ιδρυμα.

Το 1923 ιδρύθηκε ο Σύλλογος Προσφύγων Κηφισιάς, με σκοπό τη στέγαση και αποκατάσταση τους.

Δεν θα ήταν η μοναδική φορά που η Κηφισιά θα υποδεχόταν ξενιτεμένους Έλληνες.

Πολύ , αργότερα, στη δεκαετία του '60, θα άνοιγε και πάλι την αγκαλιά της στους ξεριζωμένους Αιγυπτιώτες (Ελληνες της Αιγύπτου).

Το "Αστυ Αιγυπτιωτών", στην περιοχή του Ναού της Αγίας Παρασκευής, είναι σήμερα μία από τις ομορφότερες συνοικίες της πόλης.

Με το Διάταγμα της 16ης Φεβρουαρίου 1925, η Κηφισιά αποσπάσθηκε από τον Δήμο Αθηναίων στον οποίον ανήκε μέχρι τότε, και έγινε κοινότητα. Στα όρια της περίλαμβάνε ακόμη τους συνοικι­σμούς Εκάλης και Νέας Ερυθραίας.


Ο πρώτος αποσπάσθηκε από την Κοινότητα Κηφισιάς τον Ιούλιο του 1928 και ο δεύτερος τον Ιανουάριο του 1934.

Πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος της νεοσύστατης Κοινότητας Κηφισιάς ήταν ο Κωνσταντίνος Δήμας, ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου Σέσιλ.

Το 1926 ο μεγάλος εθνικός ευεργέτης Εμμα­νουήλ Μπενάκης (1843-1929) ιδρύει το "Μπενά­κειο Παιδικό Ασυλο Κηφισιάς", όπως λεγόταν τότε. Σήμερα ονομάζεται "Μπενάκειο Παιδικό Ιδρυμα Κηφισιάς".

Δίπλα του κτίστηκε το "Μπε­νάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο" (1930) για να βοηθήσει με έρευνες και μελέτες των γεω­πόνων που το στελέχωναν, όλους εκείνους που καλλιεργούσαν τη γη, είτε στην Κηφισιά είτε οπουδήποτε αλλού. Τότε περίπου (1936) ανοίγουν τα ξενοδοχεία "Σεμίραμις" και "Παλλάς".

Στα 1934 ξεκίνησε ο θεσμός της "Ανθοκομικής Έκθεσης Κηφισιάς". Εκθέτες ήταν οι ιδιοκτήτες και οι άξιοι κηπουροί των κήπων του όμορ­φου προαστίου ενώ τα εκθέματα ήταν φρού­τα και λαχανικά (κυρίως αγκινάρες, φράουλες και κεράσια) που καλλιεργούνταν σε αυτούς τους κήπους. Τα λουλούδια ήταν ελάχιστα.

Από το 1937 οι εκθέσεις αυτές πήραν επίσημο χαρακτήρα και οργανώνονταν σε ετήσια βάση από την Επιτροπή Τουρισμού στο "Αλσος της Κηφισιάς".

Ακολούθησαν οι εκθέσεις του 1938 και του 1939. Ύστερα ήλθαν οι μαύρες ημέρες του πο­λέμου και της Κατοχής. Και φυσικά οι πύλες της Κηπουρικής Έκθεσης έκλεισαν ερμητικά.

Η Κηφισιά έγινε Δήμος το 1942. Περίπου δύο χρόνια πριν, ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, στο κηφισιώτικο σπίτι του στην οδό Δαγκλή ο πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς είχε πει το ηρωικό «ΟΧΙ» στο τελεσίγραφο του Γκράτσι.

Από τους Γερμανούς επιτάχθηκαν σπίτια, αυτοκίνητα, άλογα, ποδήλατα, τρόφιμα, σχεδόν τα πάντα. Η φοβερή "Κομαντατούρ" στε­γάστηκε αρχικά στο Στροφύλι και οι εγκαταστάσεις του "ΑΟΚ" έγιναν χώρος στάθμευσης για τους μοτοσικλετιστές της.

Τα ξενοδοχεία έκλεισαν για τους ανύπαρκτους πλέον επισκέπτες και άνοιξαν για τους τραυ­ματίες που έφθαναν εξαντλημένοι από το Μέτωπο.

Ομάδες κοινωνικής προσφοράς οργανώθηκαν γρήγορα για να συμπαρασταθούν σε εκείνους που αναζητούσαν βοήθεια για να επιβιώσουν.

Στο Μπενάκειο, ο κήπος του οποίου μετατράπηκε σε λαχανόκηπο, οργανώνονταν από το 1941 μέχρι το 1944 συσσίτια που έσωσαν χιλιάδες ανθρώπους, παιδιά, νέους και γέρους.

Επαύλεις, παραδοσιακά κτίρια και ξενοδοχεία αλλάζουν χέρια και με­τατρέπονται σε εμπορικά κέντρα και συγκροτήματα γραφείων.

Συχνά με σεβασμό στην παρά­δοση (όπως έγινε με τα ξενοδοχεία Σέσιλ και Απέργη) άλλοτε όμως μι παρεμβάσεις που δύ­σκολα θυμίζουν τις ομορφιές του «χτες».

Δημοτικά και ιδιωτικά σχολεία, σχολές μουσικής και φροντιστήρια, παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, ακόμη και η Ακαδημία του Πύροσβεστικού Σώματος και η Ανωτέρα Ιερατική Σχολή συναποτελούν τον ευρύτατο πυρήνα της Παιδείας στην πάλη μας.

Δίπλα σε αυτά τα κέντρα εκπαίδευσης συνυπάρχουν αξιόλογα μουσεία, εκθεσιακοί χώροι, ιδρύματα και σύλλογοι σε εντυπωσιακούς αριθμούς που μαρτυρούν τη ζωντάνια που διακρίνει τον σύγχρονο κάτοικο της Κηφισιάς.

Περισσότεροι από εβδομήντα (!) πολιτιστικοί και αθλητικοί σύλλογοι λειτουργούν στην Κηφισιά. Και φυσικά ένα σωρό ιδρύματα και βιβλιοθήκες, όπως η Βιβλιοθήκη Λοβέρδου, η Βιβλιοθήκη του Δήμου που στεγάζεται στο Μουσείο Δροσίνη.

Το Ζηρίνειο Γυμναστήριο (1928) που κατασκευάστηκε σε οικόπεδο που αγόρασε ο Ιωάννης Ζηρίνης εκείνα τα χρόνια. Στο πανέμορφο Στροφύλι ιδρύεται το 1932 ο ΑθλητικόςΌμιλος Κηφισιάς.

Στα 1936 ιδρύε­ται η πρώτη ομάδα Προσκόπων Κηφισιάς και εννέα χρόνια αργότερα ξεκίνησε τη δράση του ο τοπικός Οδηγισμός.

Στα 1937 ιδρύθηκε η Χορωδία της Κηφισιάς, και στα 1962 ο Ζηρίνειος ΑθλητικόςΌμιλος Νεανίδων (ΖΑΟΝ).

Στα 1979 ιδρύονται ο καλλιτεχνικός σύλλογος Τροβα­δούροι της Κηφισιάς και ο Σύλλογος Προστα­σίας Κηφισιάς.

Το 1983 με πρωτοβουλία βουλευτών οργανώνεται ο Αθλητικός Όμιλος Πολιτείας.

Τέλος -χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η λίστα μας είναι πλήρης, το 1986 ιδρύθηκε ηΈνωση Φιλοτελιστών Κηφισιάς, και πριν λίγα χρόνια το Ίδρυμα Τσιχριτζή.

Μετά τη μεταπολίτευση (1974) δήμαρχοι Κηφισιάς διετέλεσαν ο Δημήτρης Ζωμόπουλος (+) (1975-1982),

ο Μιχάλης Κανακάκης (+) (1983-1986 και 1991-1994),

ο Βασίλης Γκατσόπουλος (+) (1987-1990),

ο Κωνσταντίνος Τασούλας (1995-1998),

ο Βασίλης Βάρσος (1999-2002)

και ο Νίκος Χιωτάκης (2002-σήμερα)

Επί πρώτης δημαρχίας Κανακάκη, συγκεκριμένα το καλοκαίρι του 1984, το Δημαρχείο της Κηφισιάς στεγάστηκε στο κτίριο όπου βρίσκεται σήμερα.

Είναι ένα σύγχρονο κτίσμα, δημιούργημα του αρχιτέκτονα Αλέξανδρου Τομπάζη που ορθώνεται σε οικόπεδο που δώρισε στον Δήμο ο Ηφαιστίων Παπαδόπουλος.

Μέχρι τότε το Δημαρχιακό Μέγαρο στεγαζόταν στο ξενοδοχείο Αίγλη στην Πλατεία Πλατάνου και πριν από εκεί σε δύο παλαιά κτίσματα, πρώτα οτην Όθωνος και Κηφισίας και μετά στην οδό Παπαδιαμάντη.